AYAK İZİ İLE KİMLİK TESPİTİ

Dinazorların çamur, kil gibi yumuşak bir zeminde yürüdüklerinde bıraktıkları ayak izleri bazen çok özel koşollarda fosilleşebiliyor.Paleontoloji (Fosil bilimi) için de İknoloji (İzbilimi) adı verilen özel bilimin konusu olan bu izler uygun çökel ve uygun ortam koşalları mevcutsa korunuyor. Önce, ayak izlerine ait boşluklar farklı bir çökelle doldurulup, kalıp haline geliyor.Daha sonra üzerine yeni çökel gelerek kapatılıyor.Böylece, genellikle iki farklı çökel arasında yer alan izler fosilleşiyor.

Sayıları az olsa da dünyanın farklı coğrafyalarında dinazorların ayak izi fosilleri var. Ancak, her dinozor fosil alanında ayak izi fosiline rastlanmıyor.

Ayak izi fosillerinden faydalanılarak dinozorun etçil ya da otçul oluşu, yürüyüş-koşma şekli, yaşadığı ortam gibi yaşamlarına dair bilgiler elde ediliyor.Örneğin; İskoçya’nın Skye Adası’nda; etobur, yaklaşık 1 ton ağırlığında ve 6 metre uzunluğunda olduğu düşünülen , üç tırnaklı bir dinozora ait irili-ufaklı toplam 50 ayak izi fosili bulunmuş. 170 milyon yıl önceye (Orta Jura) yaşlandırılan bu izlerin dinazorlar deniz kenarında yürürlerken bırakıldığı tespit edilmiş.Bölge, o devirlerde ekvatora yakınmış ve subtropikal iklim koşulları hüküm sürüyormuş.İspanya’nın Katalonya bölgesinde “Olesa de Montserrat”da ve Pirine nehri kenarında çok iyi korunmuş bulunan ayak izi fosilleri 230 milyon yıl önceye yaşlandırılmış.Tunus’ta Tatavin kentine bağlı Gamrassin ilçesinde 100 adet dinozor ayak izi bulunmuş. Bu fosiller, 150 milyon yıl önceye yaşlandırılmış.Polonya’da bulunan ayak izi fosilleri, bir kedi büyüklüğündeki dinozorlara ait,Bu ayak izleri 250 milyon yıl önceye yaşlandırılmış olup, dinozorlara ilişkin en yaşlı ayak izi olarak kabul ediliyor.Romanya’daki “Hateg Dinozor Parkı”nda cüce dinozor formlarının fosilleri ve bunalara ait ayak izi fosilleri var. Türkmenistan’ın güneydoğusunda yer alan Köytendağ (Çarşanny) şehrinde de dinozor ayak izi fosilleri bulunmuş.Moğolistan’da, “Gobi Çölü”nde yapılan araştırmalarda bulunan dinozor ayak izi fosilleri 106 cm uzunluğunda ve 77 cm genişliğinde olup, şimdiye kadar keşif edilen en büyük dinozor ayak izlerinden.70-90 milyon yıl önceye yaşlandırılan bu izlerin, 20 metre uzunluğa sahip titanozorlara ait olduğu düşünülüyor.